Jak powinno wyglądać żywienie psa?

Wiem, co i jak je mój pies

Filigranowy pinczerek noszony w torebce, husky biegnący w zaprzęgu, flegmatyczny olbrzymi molos i radosny kundelek. Choć z pozoru zupełnie do siebie niepodobne to łączy je przynależność do tego samego gatunku. Ich rola u boku człowieka jest różna, a przez to i ich zapotrzebowanie energetyczne, by ją spełniać. Wszystkie potrzebują jednak diety skomponowanej na podstawie tych samych składników pokarmowych.

Co więc powinien jeść pies?

Pies jest zwierzęciem względnie mięsożernym. Podstawą zbilansowanej diety powinno być mięso wzbogacone dodatkami roślinnymi. Dieta ludzka nie jest odpowiednia dla psa, ponieważ w przeciwieństwie do naszych czworonożnych przyjaciół, człowiek jest wszystkożerny. Oznacza to, że nasze posiłki mogą zawierać składniki szkodliwe i trujące dla psa, mimo że są one bezpieczne dla człowieka (np. czekolada, orzechy makadamia, winogrona). Taki sposób odżywiania może doprowadzić również do niedoborów lub nadmiaru poszczególnych składników odżywczych z powodu nieprawidłowego zbilansowania diety, a w konsekwencji nierzadko do poważnych zaburzeń zdrowotnych.

Pełnoporcjowe, zbilansowane pożywienie powinno zawierać wszystkie niezbędne składniki pokarmowe w odpowiednich ilościach i proporcjach. Powinno być strawne na poziomie umożliwiającym przyswajanie odpowiednich ilości zawartych składników pokarmowych i pokrywające zapotrzebowanie energetyczne zwierzęcia. Nie może zawierać składników szkodliwych – musi być bezpieczne. Nie można też pominąć niezwykle ważnej kwestii smakowitości – to ona sprawia, że zwierzę przyjmuje odpowiednią dawkę pożywienia. Nawet najlepiej zbilansowany posiłek spożywany w zbyt małej ilości może doprowadzić do niedożywienia i niedoborów w organizmie.

Z drugiej strony, jako właściciele odpowiedzialni za swoje zwierzęta, musimy kontrolować, aby nasi pupile nie spożywali nadmiernych ilości pożywienia. Prowadzić to może do otyłości, z wszystkimi jej konsekwencjami jak np. problemy z układem pokarmowym, oddechowym, endokrynologicznym, krwionośnym oraz kostno-stawowym.

Ile powinien jeść pies?

Nasz psiak może samodzielnie perfekcyjnie regulować ilość pokarmu, którą powinien spożyć. To jednak rzadkość. Większość psiaków to „odkurzacze”, które „pochłoną” każdą ilość lub niejadki, których trzeba pilnować i namawiać do jedzenia. Skąd więc wiedzieć, ile powinien jeść nasz pies?

Jeśli podajemy gotowe karmy, na opakowaniu każdej z nich znajduje się tabela zalecanego dawkowania. Są to jednak tabele orientacyjne i bardziej precyzyjną metodą jest wyliczenie zapotrzebowania kalorycznego dla naszego konkretnego psa. Takie obliczenia można wykonać samodzielnie.

DER, czyli dzienne zapotrzebowanie na energię metaboliczną to energia potrzebna psu do aktywnego funkcjonowania. Oblicza się je na podstawie spoczynkowego zapotrzebowania na energię (RER) i odpowiednio dobranego współczynnika k.

DER = RER x k

Skąd wziąć RER oraz współczynnik k?

RER wyliczamy na podstawie aktualnej masy ciała zwierzęcia z poniższego wzoru:

RER = 70 x masa ciała 0,75

Dziwna potęga może odstraszać, ale aktualnie każdy smartfon czy też laptop posiada kalkulator naukowy, który pozwoli bez problemu wykonać obliczenia.

Przykładowo, przy psie ważącym 13 kg jego zapotrzebowanie na energię spoczynkową będzie wynosić:

RER = 70 x 13 0,75 = 479 kcal

Współczynnik k dopasowany jest do aktywności fizycznej, statusu fizjologicznego czy chorobowego. W tabeli poniżej podajemy kilka przykładowych wartości tego współczynnika dla psów dorosłych.

Zakładając, że nasz przykładowy pies to dorosły kastrowany samiec – wybieramy współczynnik k = 1,6 i obliczamy DER:

DER = RER x k = 479 x 1,6 = 766 kcal

Zamiast ręcznych wyliczeń, można również skorzystać z gotowego kalkulatora: tutaj

Wynik ten stanowi podstawę do wydzielenia odpowiednich porcji pożywienia spełniających jego zapotrzebowanie kaloryczne. Należy jednak pamiętać, że każde zwierzę jest trochę inne, dlatego należy obserwować kondycję naszego pupila i w razie potrzeb wprowadzić odpowiednie modyfikacje.

Ile powinien pić pies?

Zdrowy pies, który ma zapewniony stały dostęp do wody, samodzielnie właściwie reguluje ilość pobieranej wody. Z tego powodu na co dzień nie stosuje się żadnych obliczeń dziennego zapotrzebowania na wodę. Orientacyjnie określa się, że wynosi ono 50-60 ml na 1 kg masy ciała.

Znając zapotrzebowanie energetyczne swojego psa, pozostaje nam skupić się na odpowiednim zbilansowaniu posiłków, które dostarczą potrzebnej energii. Najwygodniejszą formą zadbania o to jest podawanie wysokiej jakości pełnoporcjowych gotowych karm. Dzięki nim zwierzę będzie miało zapewnione wszystkie składniki pokarmowe w odpowiednich ilościach i proporcjach potrzebnych do zdrowego rozwoju i funkcjonowania.

Alternatywną formą żywienia jest samodzielne przygotowywanie pożywienia. Przy komponowaniu takiej diety niezwykle ważne jest posiadanie odpowiedniej wiedzy, by nie zaszkodzić zwierzęciu. Odpowiednia dieta domowa to nie gotowane mięso, ryż i marchewka, a posiłki zawierające niezbędne składniki i suplementy dokładnie wyliczone i zbilansowane przez psiego dietetyka lub opiekuna.

Jeśli więc nie czujemy się na siłach by samemu wziąć odpowiedzialność za przyrządzanie pożywienia dla swojego psa, sięgnięcie po gotowe karmy będzie najlepszym rozwiązaniem.

Żywienie psa rasowego

Czym karmić szczeniaka z hodowli?

Kupując psa z hodowli FCI powinniśmy dostać od hodowcy dokładne wskazówki, jak zająć się takim maluchem. Tuż po przywiezieniu szczeniaka do domu najlepiej karmić go dokładnie taką samą karmą, jaką jadł w hodowli. Po aklimatyzacji (ok. tydzień/dwa), można zacząć proces zmiany karmy według naszych preferencji. Powinno odbywać się to powoli i stopniowo.

Jak zmienić karmę?

Na początku do dotychczasowej karmy dodajemy niewielką ilość nowej karmy – tak, aby nowa karma stanowiła około 25% całego posiłku. Po dwóch dniach zwiększamy proporcję nowej karmy i podajemy obie karmy zmieszane mniej więcej pół na pół przez kolejne dwa dni. W kolejnym etapie odwracamy początkową proporcję i podajemy 75% nowej karmy i 25% dotychczasowej karmy. Jeśli przez cały proces nie obserwujemy żadnych żołądkowych rewolucji, możemy przejść całkowicie na nową karmę.

Jak często karmić szczeniaka?

Zaraz po przyjeździe z hodowli szczeniaka karmimy 5-6 razy dziennie. W 3. miesiącu życia zmniejszamy częstość posiłków do czterech razy na dobę, w 5. miesiącu do trzech razy na dobę, a powyżej 7. miesiąca życia – dwa razy na dobę.

Więcej informacji na temat żywienia psów poszczególnych ras znajdziesz tutaj.

Żywienie psa ze schroniska

Zapada decyzja. Chcę adoptować psa. Wybrany jest już ten jedyny, przygotowane legowisko, zabawki, smycz. Pojawia się jeszcze pytanie – jak karmić psa po adopcji?

Czy takie psiaki mają jakieś specjalne wymagania? Czy odpowiedni będzie tylko jeden konkretny rodzaj diety? Jak często podawać posiłki i czym się kierować w wyborze karmy?

Psiaka można adoptować ze schroniska, gminnej przechowalni, fundacji, domu tymczasowego czy też od prywatnej osoby. W każdym przypadku należy zapewnić naszemu nowemu członkowi rodziny odpowiednie żywienie dopasowane do jego potrzeb.

Czym karmić?

W zależności od tego skąd adoptujemy psiaka jego dotychczasowe żywienie może być różne. W fundacjach i domach tymczasowych zazwyczaj psiak ma zapewniony konkretny rodzaj karmy, natomiast w schroniskach często psy karmione są różnymi karmami w zależności od tego, co schronisko otrzyma w darach. Mimo to, przed adopcją najlepiej zapytać się jak wygląda żywienie i czy pies dostaje określony rodzaj karmy. Jeśli tak, na samym początku warto zaopatrzyć się w dokładnie taką karmę, jaką psiak jadł do tej pory. Zminimalizuje to ryzyko problemów żołądkowych tuż po adopcji. Gdy psiak się już zaaklimatyzuje, możemy stopniowo zmienić karmę według naszych preferencji.

Chociaż jest to adopciak, najprawdopodobniej „zwykły” kundelek, nie oznacza to, że nie powinniśmy zadbać o jak najwyższej jakości posiłki. Należy wybierać karmy pełnoporcjowe, pełnowartościowe, o jasnym składzie. Dobrym wyborem mogą być karmy bezzbożowe, które będą lepiej przyswajane przez psiaki z trudnością w trawieniu zbóż.

Ważnym aspektem jest również stan zdrowia psa. Przed adopcją należy zapytać się, czy psiak ma zdiagnozowane choroby przewlekłe, które wymagają specjalnie dostosowanej diety. Żywienie odgrywa ogromną rolę w leczeniu, dlatego nie należy lekceważyć zaleceń dietetycznych.

Rewolucje żołądkowe – czy panikować?

Adopcja może być dla psa stresująca – nowe miejsce, nowi ludzie. Niektóre psiaki szybko się zaaklimatyzują i poczują jak u siebie w domu, dla innych – zwłaszcza tych wycofanych, może być to jednak dłuższy proces. Stres może powodować problemy żołądkowe. Również jeśli konieczna jest szybka zmiana karmy, może to wpłynąć negatywnie i spowodować rozluźnienie kału. Przez pierwszy dzień lub dwa od adopcji nie powinno nas to nadmiernie niepokoić jeśli nie występują inne objawy. Należy jednak monitorować czy nasz psiak pije wodę i nie jest odwodniony. Odwodnienie jest stanem niebezpiecznym, który wymaga interwencji weterynarza. Szczególnie szybko może dojść do niego u szczeniaków i psich seniorów – dlatego u nich jeszcze większe znaczenie ma dokładne monitorowanie sytuacji i w razie potrzeby szybkie działanie.

Niezależnie od tego, jeśli biegunka jest uporczywa i nie mija lub w biegunce widoczny jest śluz czy krew, a także jeśli pies jest osowiały, ma napięty, twardy brzuch – powinniśmy udać się do weterynarza.

Weterynarz zadecyduje jakie badania należy wykonać – USG, badanie kału pod kątem pasożytów, badanie krwi, testy na choroby zakaźne. Dobierze również odpowiednie leczenie – leki zapierające czy też kroplówki.

Jak często karmić?

W schroniskach psy najczęściej karmione są raz dziennie o jednej porze. Jeśli w dzień adopcji psiak jest już po posiłku, możemy tego dnia go nie karmić, a np. ograniczyć się za to jedynie do smaczków. Od następnego dnia możemy wprowadzić już swój schemat karmienia, czyli np. rano i wieczorem.

Liczbę posiłków zależy od wieku i stanu zdrowia psiaka. Szczeniaki w zależności od wieku będą potrzebowały od 3 do 6 posiłków w ciągu dnia. Zdrowy dorosły pies powinien jeść 1-3 razy dziennie. Karmienie raz dziennie jest dość popularne, jednak aktualnie zaleca się raczej przynajmniej 2 posiłki dziennie. Dzienna porcja karmy rozłożona na większą ilość mniejszych posiłków w ciągu dnia może mieć pozytywny wpływ na zapobieganie np. skrętu żołądka czy też refluksu.

Pies nie powinien mieć stałego dostępu do karmy. Należy wprowadzić mniej więcej stałe godziny karmienia i ich przestrzegać. W ten sposób kontrolujemy ilość spożywanego pokarmu oraz zwłaszcza w lecie, nie dopuszczamy do możliwego popsucia się jedzenia w misce lub też zanieczyszczenia np. przez owady – do leżącego w psiej misce jedzenia mogą zlatywać się muchy, które przenoszą bakterie oraz mogą składać w karmie jaja.

Pozostawienie miski z jedzeniem na dłuższy czas przy świeżo adoptowanym psiaku może również zwiększać ryzyko pojawienia się bronienia zasobów przez psa. Nie znając przeszłości psiaka ciężko przewidzieć jak zachowa się, gdy ktoś będzie przechodził lub robił coś w okolicach pozostawionej miski z jego jedzeniem. Będąc w nowym miejscu i z nowymi dla siebie osobami, może odebrać to za zagrożenie i zacząć bronić miski warcząc lub nawet atakując „intruza”.

Jak zachowywać się w czasie jedzenia psa?

Pies podczas jedzenia powinien mieć spokój i swoją przestrzeń. Nie znamy go, a on nie zna nas. Być może kiedyś był głodzony lub w inny sposób źle traktowany i jedzenie jest dla niego bardzo cenne. Być może jest po prostu zestresowany nową sytuacją i jeszcze nam nie ufa.

Nie podchodzimy nagle od tyłu do psa, nie zabieramy miski, gdy pies wciąż je, nie pochylamy się nad nim, nie przechodzimy nad psem, nie głaskamy, nie grzebiemy w misce.

Dobrze jest też postawić miskę w taki sposób, aby psiak mógł kontrolować co dzieje się w jego otoczeniu – czyli nie stawiamy miski tuż przy ścianie tak, żeby psiak musiał być odwrócony tyłem do całego pomieszczenia. Pozwoli to zwiększyć jego poczucie bezpieczeństwa i komfort w czasie posiłku. Może to nawet wyeliminować zbyt łapczywe jedzenie – psiak nie będzie musiał pochłaniać całej miski w ekspresowym tempie w obawie, że coś go zaskoczy, że być może ktoś mu ją zaraz zabierze.

Komfort i poczucie posiadania kontroli nad otoczeniem w czasie jedzenia jest szczególnie ważny przy psiakach lękliwych, wycofanych lub takich, które były w przeszłości głodzone.

W czym podawać jedzenie?

Wybór odpowiedniej miski jest szczególnie ważny w przypadku psiaków mocno wycofanych, lękliwych. Miska dla takiego psa powinna stabilnie stać na podłożu lub stojaku. Nie powinna się przemieszczać ani hałasować, żeby niepotrzebnie nie wystraszyć takiego psiaka. Jedno złe skojarzenie może spowodować, że pies się zrazi i będzie się już bał podejść następny raz.

W przypadku psiaków jedzących bardzo szybko i łapczywie, można spróbować zastosować specjalne miski spowalniające lub maty do lizania.

Pies nie chce jeść – co robić?

Pierwsze dni po adopcji mogą być sporym stresem dla psa. Niektóre, zwłaszcza te bardziej wycofane, mogą odmawiać wtedy jedzenia. Jeśli wiemy, że nasz psiak nie ma problemów zdrowotnych, które mogłyby powodować brak apetytu, z samego początku nie musimy się nadmiernie przejmować brakiem zainteresowania jedzeniem. Należy trzymać się ustalonego przez siebie schematu i o wyznaczonych porach podawać jedzenie. Miskę zostawiamy na około 20 min i zapewniamy psu odpowiednie warunki do komfortowego jedzenia. Jeśli psiak jest lękliwy może pomóc nawet zostawienie go samego z miską w osobnym pokoju. Po około 20 min miskę należy zabrać – niezależnie od tego czy pies zjadł czy nie. Nie zabieramy jej jedynie, jeśli akurat w danym momencie pies zaczął jeść i jest w trakcie spożywania posiłku. Następnie miskę z jedzeniem podajemy przy kolejnej porze jedzenia.

Jeśli pies nie zjada zupełnie nic przez 2 dni należy spróbować wprowadzić inną karmę – może być to inny smak lub rodzaj np. zamiast suchej spróbować podać mokrą lub odwrotnie. Jeśli to nie pomaga, należy zgłosić się do weterynarza.

Dodatkowo w czasie gdy pies przez dłuższy czas nie je, kontrolujemy czy pije. Brak picia może doprowadzić do groźnego odwodnienia. Dlatego, jeśli psiak nie je i również nie pije konieczna jest konsultacja z weterynarzem.

W przypadku psiaków starszych, chorych czas reakcji powinien być zdecydowanie szybszy. Różne choroby i dolegliwości mogą powodować brak apetytu, a równocześnie bardzo ważne jest odpowiednie odżywienie osłabionego chorobą organizmu oraz regularne przyjmowanie leków. W takich przypadkach od początku próbujemy z różnymi rodzajami karmy (dopasowanymi do wymagań dietetycznych związanych ze stanem zdrowia) lub konsultujemy się z weterynarzem. Być może potrzebne będzie wdrożenie leczenia np. pod postacią kroplówki lub podania leków wzmagających apetyt.

Jeśli psiak jest zdrowy, nie widzimy też już u niego objawów stresu związanych z aklimatyzacją, ale jest zwyczajnie niejadkiem, staramy się nie dokarmiać go nadmiernie między posiłkami smaczkami. Jeśli je suchą karmę możemy wprowadzić ją również jako smaczek/nagrodę. Nie podajemy ludzkiego jedzenia, które z reguły jest dużo bardziej smakowite ze względu na różnego rodzaju przyprawy, ale może być też zwyczajnie szkodliwe dla psiaka i doprowadzić do zatruć lub w późniejszym czasie do różnych chorób.

Czasem w pierwszych dniach po adopcji sprawdzić się może karmienie z ręki, podawanie jedzenia poza miską lub na spacerze. Docelowo jednak, powinno nauczyć się psiaka samodzielnego jedzenia z miski.

Smaczki

Wszelakie smaczki wydają się świetną możliwością do przekonania psiaka do siebie w pierwsze dni po adopcji. Spełnią się też bardzo dobrze jako nagroda za pożądane zachowanie lub jako „karta przetargowa”, by psiaka do czegoś przekonać czy z czymś nowym oswoić. Mogą wspaniale pomóc w zdobywaniu zaufania i budowaniu relacji. Na samym początku warto jednak sięgać po smaczki w miarę małe, miękkie – takie, które psiak będzie w stanie zjeść w miarę szybko. Lepiej unikać gryzaków, które psiak musi jeść dłuższą chwilę. Chociaż mogą być one dobrym sposobem na rozładowanie emocji i wyciszenie, bywa że są źródłem problemu i sytuacji konfliktowych. Psiak w nowym miejscu, przy nieznanych sobie osobach może zacząć bronić cennej „zdobyczy”, którą od nas dostał. Nie musi to od razu oznaczać problemu z bronieniem zasobów – psiak może nam zwyczajnie jeszcze nie ufać i reagować tak wyłącznie ze względu na stres. Z tego powodu, podawanie gryzaków do „memłania” i dłuższego jedzenia lepiej zarezerwować sobie na późniejszy czas.